„Mandat” od kontrolera? Zakwestionuj opłatę w ok. 15 minut.

Nie. Kontroler przewoźnika nie wystawia mandatu karnego. Pobiera należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawia wezwanie do zapłaty (art. 33a ust. 3 Prawa przewozowego). To roszczenie cywilne przewoźnika — bez punktów karnych, bez wpisu do rejestru i bez sądu karnego. Kwestionuje się je reklamacją do przewoźnika, a nie odwołaniem do sądu.

Jeśli w chwili kontroli miałeś ważny bilet, którego nie okazałeś, przedstaw go przewoźnikowi najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia przejazdu. Wtedy opłata podlega umorzeniu (albo zwrotowi, jeśli już zapłaciłeś) po uiszczeniu opłaty manipulacyjnej (art. 33a ust. 4 i 5 Prawa przewozowego). W praktyce dotyczy to przede wszystkim imiennych biletów okresowych — sprawdź regulamin swojego przewoźnika.

Zasada jest ta sama: udokumentuj uprawnienie do ulgi lub przejazdu bezpłatnego w ciągu 7 dni od dnia przejazdu, a należność i opłata dodatkowa zostaną umorzone po potrąceniu opłaty manipulacyjnej (art. 33a ust. 4 Prawa przewozowego). Po upływie 7 dni przewoźnik nie ma już takiego obowiązku, choć reklamację nadal możesz złożyć.

Możesz złożyć reklamację i opisać, że nie dało się kupić biletu. Dołącz dowody: zdjęcie niedziałającego biletomatu, zrzut ekranu błędu w aplikacji, historię transakcji. Przewoźnicy rozpatrują takie sprawy indywidualnie — o wyniku decyduje regulamin przewozu i to, co uda się udowodnić. Generator ułoży argumenty i listę załączników.

Roszczenia z Prawa przewozowego przedawniają się z upływem roku (art. 77 ust. 1). Przy opłacie dodatkowej rok liczy się co do zasady od dnia, w którym zapłata powinna nastąpić (art. 77 ust. 3 pkt 4), a bieg przedawnienia zawiesza się na czas rozpatrywania reklamacji lub wezwania (art. 77 ust. 4). Po przedawnieniu roszczenia wobec konsumenta nie można skutecznie żądać jego zaspokojenia (art. 117 § 2(1) KC).

Firma windykacyjna, która kupiła dług, ma te same prawa co przewoźnik — nie więcej. Jeśli od kontroli minęło ponad rok, a w tym czasie bieg przedawnienia nie został przerwany ani zawieszony, możesz podnieść zarzut przedawnienia. Jeżeli kwestionujesz samą opłatę (np. miałeś bilet), napisz to wprost i dołącz dowody. Nie podpisuj ugody ani uznania długu bez sprawdzenia dat.

Termin i tryb reklamacji określa regulamin przewozu danego przewoźnika lub organizatora transportu — ZTM, MPK, SKM i koleje mają różne zasady. Termin 7 dni z art. 33a ust. 4 dotyczy okazania biletu lub uprawnienia do ulgi. Złóż reklamację jak najszybciej i zachowaj dowód jej wysłania.

Gdy odmawiasz zapłaty, kontroler może żądać dokumentu tożsamości. Jeśli nie zapłacisz i nie okażesz dokumentu, może Cię ująć i niezwłocznie przekazać Policji lub innym uprawnionym organom (art. 33a ust. 7 Prawa przewozowego). Kontroler musi mieć identyfikator z nazwą przewoźnika, numerem, zdjęciem i okresem ważności (art. 33a ust. 1 i 2).

Tak, ale dopiero po bezskutecznym wezwaniu do zapłaty — za bezskuteczne uważa się je, gdy nie zapłacisz w ciągu 3 miesięcy od doręczenia (art. 75 ust. 1 i 2 Prawa przewozowego). Jeśli opłata Ci się nie należy, odpowiedz na wezwanie reklamacją z dowodami — w razie sporu w sądzie pokażesz, że kwestionowałeś ją od początku.